Để huấn luyện an toàn thực sự góp phần phòng ngừa tai nạn, nội dung huấn luyện cần được gắn với môi trường làm việc thực tế.

Nếu chỉ giới thiệu các vụ tai nạn hoặc yêu cầu người lao động ghi nhớ các quy định an toàn, họ có thể khó hình dung cụ thể những nguy cơ có thể phát sinh trong chính công việc của mình.

Ngược lại, khi các nguy cơ có thể xảy ra trong môi trường làm việc thực tế được đưa vào nội dung huấn luyện, người lao động có thể hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa công việc mình thực hiện và các biện pháp an toàn cần tuân thủ.

Ví dụ, người vận hành máy móc, thiết bị có thể được hướng dẫn cách kiểm tra tình trạng thiết bị và các bộ phận bảo vệ trước khi làm việc. Tại những khu vực có nguy cơ cháy, người lao động có thể được hướng dẫn nhận diện các khu vực có nguy cơ cháy, xác định lối thoát nạn và thực hành các biện pháp ứng phó ban đầu.

Khi cần thiết, các nội dung thực hành như sử dụng mô phỏng bình chữa cháy hoặc trải nghiệm hồi sinh tim phổi (CPR) cũng có thể được đưa vào chương trình huấn luyện để người học thực hành cách xử lý trong từng tình huống.

Tuy nhiên, mục đích của các hoạt động trải nghiệm không chỉ đơn thuần là cho người học sử dụng thiết bị. Điều quan trọng hơn là giúp họ hiểu được những nguy cơ có thể phát sinh trong công việc của mình và biết cần làm gì để phòng ngừa tai nạn.

Do đó, khi sử dụng các nội dung huấn luyện theo phương pháp trải nghiệm, cần ưu tiên xem xét các nguy cơ thực tế tại nơi làm việc và mục tiêu đào tạo, đồng thời xây dựng chương trình phù hợp với đối tượng học viên và đặc điểm công việc.

Tại Việt Nam, hệ thống pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động đã quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc tổ chức huấn luyện, kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại và chuẩn bị phương án ứng phó với các tình huống khẩn cấp tại nơi làm việc.

Luật An toàn, vệ sinh lao động quy định về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động tại Điều 14; trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc tại Điều 16; kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc tại Điều 18; và phương án xử lý sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng, ứng cứu khẩn cấp tại Điều 19. 

Theo Điều 18, người sử dụng lao động phải tổ chức đánh giá và kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc để đề ra các biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và bảo vệ sức khỏe người lao động. Điều 19 cũng quy định người sử dụng lao động phải có phương án xử lý sự cố và ứng cứu khẩn cấp, định kỳ tổ chức diễn tập, đồng thời trang bị phương tiện kỹ thuật và y tế cần thiết để bảo đảm ứng cứu, sơ cứu kịp thời khi xảy ra sự cố hoặc tai nạn lao động. 

Bên cạnh đó, ngày 21/02/2025, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 636/QĐ-BYT kèm theo Tài liệu huấn luyện sơ cứu, cấp cứu tại nơi làm việc. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. 

Tài liệu này được xây dựng để sử dụng trong công tác huấn luyện sơ cứu, cấp cứu tại nơi làm việc cho cán bộ y tế cơ sở, người lao động và các đối tượng có liên quan. Nội dung bao gồm các nguyên tắc, trình tự sơ cứu, cấp cứu và các kỹ thuật cơ bản như hồi sinh tim phổi, xử lý chảy máu, gãy xương, bỏng, điện giật và các tình huống khẩn cấp khác. 

Những quy định và tài liệu này cho thấy công tác an toàn tại nơi làm việc không chỉ tập trung vào việc ứng phó sau khi tai nạn xảy ra, mà còn bao gồm việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát nguy cơ, đồng thời chuẩn bị nhân lực và phương tiện cần thiết trước khi xảy ra sự cố.

Vì vậy, để hoạt động huấn luyện an toàn gắn với thực tế sản xuất, bên cạnh việc truyền đạt các quy định cơ bản, cần xây dựng nội dung phù hợp với môi trường làm việc và các nguy cơ đặc thù của từng công việc.

Vietnam Safety đang thúc đẩy xây dựng cơ sở vật chất và môi trường huấn luyện an toàn phù hợp với đối tượng đào tạo và đặc điểm của từng cơ sở, nhằm góp phần đưa nội dung huấn luyện an toàn vào thực tế phòng ngừa tai nạn.

Tùy theo mục tiêu đào tạo và đặc điểm không gian của từng trường học, cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, các nội dung về phòng cháy chữa cháy, ứng phó với tình huống khẩn cấp và sơ cứu có thể được xây dựng phù hợp. Khi cần thiết, các nội dung thực hành như sử dụng mô phỏng bình chữa cháy và trải nghiệm hồi sinh tim phổi (CPR) cũng có thể được tích hợp vào chương trình huấn luyện.

Vietnam Safety tập trung không chỉ vào việc lắp đặt thiết bị trải nghiệm, mà còn xem xét tổng thể đối tượng đào tạo, không gian, phương thức vận hành và mục tiêu giáo dục để xây dựng môi trường giúp người học nhận diện trước các nguy cơ tại nơi làm việc và hình thành thói quen ứng xử an toàn.

Đại diện Vietnam Safety cho biết: “Huấn luyện an toàn không nên chỉ dừng lại ở việc chuẩn bị cho tình huống ứng phó sau khi tai nạn xảy ra. Chúng tôi sẽ tiếp tục xây dựng môi trường huấn luyện phù hợp với điều kiện địa phương và từng đối tượng đào tạo, giúp người học nhận diện nguy cơ từ trước và chủ động thực hiện các hành vi an toàn trong công việc.”